VISIE

Genietbare scholen

Wij dromen van scholen waar leren samenvalt met verwondering, waar kennis bijzonder belangrijk is, maar geen doel op zich. Kennis is een bron van kracht, vrijheid en verbondenheid. Genietbare scholen zijn scholen waar kinderen niet gestuurd worden door punten, beloningen of straf, maar gedragen worden door een omgeving die hen vertrouwen schenkt, hen uitdaagt en ondersteunt – met het oog op een stevige, hoopvolle toekomst.

Een kennisrijk curriculum kan daarbij een krachtige hefboom vormen. Niet als een keurslijf van leerdoelen en methodes, maar als een uitnodiging tot verdieping. Kennis opent perspectieven, voedt denken, maakt kritisch, creatief én empathisch. Het is onze overtuiging dat elk kind recht heeft op toegang tot die rijkdom.

We onderscheiden verschillende soorten van kennis: feitelijke kennis, conceptuele kennis, procedurele kennis en metacognitieve kennis. Elk van die kennissoorten vraagt een specifieke didactische aanpak. We nuanceren het populaire verhaal dat zowat elke soort van kennis het meest gebaat is met een expliciete directe instructieve aanpak , zoals onderbouwd door Barak Rosenshine. Expliciete directe instructie (EDI) is, wanneer goed uitgevoerd, bijzonder effectief voor het aanleren van procedurele kennis. In de navormingen nemen we EDI onverkort mee.

Voor conceptuele kennis, het bouwen aan diep inzicht is een andere aanpak nodig. De belangrijkste componenten daarin zijn:

het werken met rijke taken in betekenisvolle contexten
het combineren van directe instructie met actieve verwerking (zoals denken, tekenen, uitleggen), niet met invulboeken maar door het werken met teksten en het werken met A5-schriftjes
het herhalen van kernideeën in gespreide tijd en in wisselende contexten.
leerlingen stimuleren om te reflecteren en in volzinnen te verwoorden wat ze leren.
het integreren van executieve functies: rust, focus, planning en inhibitie.

Voor jonge kinderen (kleuters) halen we veel inspiratie uit het werk van Céline Alvarez en Stanislas Dehaene. Voor het werken met rijke taken met oudere kinderen verwijzen we vaak naar Gerard Westhoff.

Als het over wiskunde gaat vertrekken we vanuit het raamwerk van Singapore Math waarin vijf componenten van leren samenkomen: conceptuele kennis, procedurele kennis, metacognitieve kennis, attitudes en procesgerichte vaardigheden zoals redeneren en communiceren. Wij geloven dat elk van die componenten een essentiële rol speelt in kwaliteitsvol onderwijs.

Binnen dit geheel krijgt eigenaarschap van leerlingen een centrale plaats. Leren is geen passieve bezigheid; kinderen horen een actieve

stem te krijgen in hun leerproces. We moedigen hen aan om zichzelf te leren kennen als lerende: Wat begrijp ik al? Waar loop ik vast? Hoe kan ik mijn aanpak bijsturen? Metacognitie – weten hoe je leert – is geen luxe, maar een noodzakelijke bouwsteen van duurzaam leren. Wie zichzelf goed leert aansturen, leert met meer motivatie, meer diepgang en meer veerkracht.

We geloven sterk in beheersingsleren (mastery learning): alle leerlingen verdienen de tijd en ondersteuning die nodig is om écht tot beheersing te komen. We willen geen haastige doorgang zonder inzicht, maar diep leren dat beklijft – met hoge verwachtingen én ruimte voor individueel tempo.

Onze organisatie wil scholen en leraren inspireren én ondersteunen om deze visie tot leven te brengen. Dat doen we met ons nascholingsaanbod. We vertalen de wetenschap naar de praktijk, met opleidingen en materialen die direct inzetbaar zijn in klas en team. Zo bouwen we samen aan een onderwijspraktijk waarin leren duurzaam, vreugdevol en betekenisvol is – voor leerlingen én leraren.